KUALA LUMPUR – Kenyataan Ahli Parlimen Pasir Puteh, Datuk Dr Nik Muhammad Zawawi Salleh berhubung latar belakang dua sahabat utama Nabi Muhammad SAW sebelum kedatangan Islam mencetuskan kontroversi dan perbahasan luas dalam kalangan masyarakat Islam di negara ini.
Kontroversi itu tercetus selepas satu rakaman ceramah yang tular di media sosial memaparkan beliau mendakwa Saidina Abu Bakar al-Siddiq merupakan seorang ceti peminjam wang yang menindas masyarakat pada zaman jahiliah, manakala Saidina Umar al-Khattab pula dikaitkan dengan kerosakan moral termasuk perbuatan zina dan merampas isteri orang.
Menurut laporan analisis berkenaan yang dilihat The Rakyat Insight, kenyataan tersebut dibuat dalam konteks menggambarkan kehebatan tarbiah Islam yang berjaya mengubah masyarakat Arab Jahiliah kepada insan yang dimuliakan Allah SWT. Namun, isu utama yang dipersoalkan ialah dakwaan itu tidak disertakan dengan sandaran jelas daripada hadis sahih, athar atau karya sirah muktabar dalam tradisi Ahli Sunnah Wal Jamaah.
Laporan itu menjelaskan bahawa dalam tradisi Ahli Sunnah Wal Jamaah, tidak ditemukan riwayat sahih yang menyatakan secara khusus bahawa Saidina Umar pernah menjadi penzina atau merampas isteri orang sebelum Islam. Begitu juga dakwaan bahawa Saidina Abu Bakar merupakan seorang ceti yang menindas masyarakat tidak mempunyai sandaran kukuh dalam kitab hadis utama seperti Sahih al-Bukhari dan Sahih Muslim mahupun karya sejarah Islam awal yang diiktiraf.
Sebaliknya, banyak riwayat Sunni menggambarkan Saidina Umar sebagai seorang yang mempunyai sifat tegas, berprinsip serta memiliki karakter kepimpinan yang tinggi sebelum dan selepas memeluk Islam.
Laporan tersebut turut menyentuh mengenai kewujudan beberapa karya polemik dalam tradisi Syiah yang mengkritik sebahagian sahabat Nabi SAW termasuk Saidina Umar. Namun, riwayat sedemikian dikatakan banyak dipertikaikan dari sudut sanad dan kesahihannya serta lebih bersifat polemik politik dan mazhab yang berkembang selepas era Khulafa al-Rasyidin.
Menurut laporan itu lagi, akar utama kontroversi berpunca daripada kegagalan membezakan antara riwayat sahih, riwayat lemah, cerita sejarah tidak pasti dan naratif polemik mazhab dalam penyampaian ceramah agama.
Laporan tersebut menegaskan bahawa dalam disiplin ilmu hadis, dakwaan berkaitan maruah para sahabat Rasulullah SAW memerlukan sandaran yang sangat kukuh memandangkan mereka merupakan generasi yang dipuji secara langsung oleh Allah SWT dalam al-Quran.
Dalam perkembangan berkaitan, Datuk Dr Nik Muhammad Zawawi dilaporkan pada awalnya mempertahankan kenyataannya menerusi satu rakaman video sebelum akhirnya tampil membuat permohonan maaf dan menarik balik kenyataan tersebut selepas menerima teguran daripada beberapa tokoh agama dan alim ulama.
Beliau turut mengakui bahawa kisah berkaitan zaman jahiliah yang disebut dalam ceramah tersebut tidak mempunyai riwayat yang kuat dan jika ada sekalipun hanya bersifat riwayat daif.
Kontroversi itu turut mendapat perhatian institusi agama apabila Menteri di Jabatan Perdana Menteri (Hal Ehwal Agama), Datuk Dr Mohd Na’im Mokhtar dilaporkan menegaskan bahawa menghina sahabat Nabi Muhammad SAW merupakan perbuatan haram dan termasuk dalam dosa besar.
Laporan itu juga menyatakan bahawa isu berkenaan memberi implikasi politik terhadap PAS memandangkan Nik Muhammad Zawawi bukan sekadar tokoh agama biasa, tetapi pernah memegang jawatan penting dalam parti termasuk mantan Ketua Dewan Ulama PAS dan Setiausaha Majlis Syura Ulama PAS.
Menurut laporan berkenaan, kontroversi itu membuka persoalan mengenai tahap disiplin ilmu dalam kalangan sebahagian tokoh agama politik dan risiko masyarakat menerima bulat-bulat sesuatu kenyataan tanpa penelitian lanjut hanya kerana faktor ketaksuban politik atau kepercayaan tinggi terhadap tokoh tertentu.
Laporan tersebut menyimpulkan bahawa kontroversi itu memperlihatkan kepentingan disiplin ilmu, integriti akademik dan adab dalam membicarakan sejarah Islam, khususnya berkaitan para sahabat Rasulullah SAW.
